Muhammet SAĞLAM
Cumhuriyet Başsavcısı
RESMİ KURUMLAR
IĞDIR
IĞDIR -  Genel Bilgiler
resmim resmim resmim resmim resmim resmim resmim resmim resmim resmim resmim resmim resmim resmim resmim resmim resmim resmim resmim resmim

IĞDIR Hakkında Genel Bilgiler Iğdır'ın kuzey ve kuzeydoğu sınırını, Aras Nehri ve bu nehrin oluşturduğu Türkiye-Ermenistan sınırı oluşturmaktadır. Doğusunda Türkiye-Azerbaycan'ın Nahçıvan zerk Cumhuriyeti sınırı ve güneydoğusunda Türkiye-İran sınırı yer almaktadır. Güneyinde Ağrı ili (Doğubeyazıt ve Taşlıçay ilçeleri) bulunmaktadır. Bu sınır kabaca doğu-batı doğrultusunda uzanan ve Doğu Torosların doğudaki uzantısı olan Karasu-Aras sıradağlarından oluşmaktadır. Bu dağlar doğuya doğru uzanırken aynı zamanda Yukarı Murat-Van Bölümü ile Erzurum-Kars Bölümü arasında sınır oluşmaktadır. Bu dağların doğuya, Ağrı volkanına kadar devam eden uzantısı üzerinde sırasıyla "Kızılcaziyaret Dağı" (2887 m.), "Durak Dağı" (2811 m.), "Zor Dağı" (3196 m), "Pamuk Dağı" (2639 m.) bulunmakta ve en doğu uçta ise Büyük Ağrı (5137 m.) ve "Küçük Ağrı" (3896 m.) volkanik dağları bulunmaktadır. Durak Dağları üzerinde Balık Gölü (2250 m.) bulunmaktadır. Iğdır'ın batısında Aras Irmağı'na katılan Gaziler Deresi'nin batı bölümü, Kars ili, Kağızman ilçesi ile olan sınırını oluştururken kuzeybatısında da yine Kars ilinin Digor ilçesi bulunmaktadır.

Iğdır ili tamamen Aras Nehri'nin havzası içerisinde bulunmaktadır. İl sınırları içerisinde Aras Nehri'ne katılan önemli akarsular batıda Gaziler Çayı, Buruksu Çayı, doğuda ise Aşağı ve Orta Karasu çaylarıdır. Tuzluca çevresinde Bazaltik ve kahverengi topraklar geniş yayılış alanına sahipken, Iğdır Ovası'nda alüvyal topraklar, Doğu Iğdır Ovası ve Dil Ovası'nda tuzlu topraklar hâkimdir.

Iğdır Ovası ve çevresi, Türkiye ve Doğu Anadolu ölçüsünde kendine özgü iklim özellikleriyle "yöresel klima" alanı içine girmektedir. Iğdır Rasat İstasyonu'nun 40 yıllık ölçümlerine göre, bu merkezde yıllık sıcaklık ortalaması 11.6 C0, yıllık ortalama sıcaklık farkı ise 29.2 C0 kadardır. En yüksek sıcaklık değerlerine ağustos 41.8 C0, en düşük sıcaklık değerlerine de aralık ayında -30.3 C0 rastlanmaktadır. Don olayının oluştuğu gün sayısı 112.5 gün, yıllık ortalama yağış tutarı 257.6 mm. kadar olup, yağışların yarıdan fazlası 154.6 mm ile ilkbahar ve yaz mevsimlerine isabet etmektedir. En az yağış ise 47.8 mm ile kış mevsiminde düşmektedir.

 



 


"Iğdır'da 4 kasaba ve 156 köy vardır:"

Kasabalar:

Melekli, Taşburun, Halfeli, Hoşhaber


Merkez Köyleri:

Merkez Akyumak Köyü
Merkez Asma Köyü, Merkez Aşağıçarıkçı Köyü, Merkez Aşağıerhacı Mahallesi, Merkez Bayraktutan Köyü, Merkez Bendemurat Köyü, Merkez Çakırtaş Köyü, Merkez Çalpala Köyü,
Merkez Ağaver Köyü, Merkez Çilli Köyü, Merkez Elmagöl Köyü, Merkez Enginalan Köyü, Merkez Evci Köyü, Merkez Gülpınar Köyü,
Merkez Güngörmez Köyü, Merkez Hakmehmet Köyü, Merkez Harmandöven Köyü, Merkez Kadıkışlak Köyü, Merkez Karaçomak Köyü, Merkez Karakuyu Köyü,
Merkez Kasımcan Köyü, Merkez Kazancı Köyü, Merkez Kuzugüden Köyü, Merkez Küllük Köyü, Merkez Mezraa Köyü, Merkez Necefali Köyü,
Merkez Nişankaya Köyü, Merkez Obaköy Köyü, Merkez Örüşmüş Köyü, Merkez Özdemir Köyü, Merkez Sarıçoban Köyü, Merkez Pınarbaşı Köyü, Merkez Suveren Köyü,
Merkez Tacirli Köyü, Merkez Taşlıca Köyü, Merkez Yaycı Köyü, Merkez Yukarıçarıkcı Köyü, Merkez Yüzbaşılar Köyü, Merkez Alibeyköy Köyü, Merkez Karagüney Köyü

Karakoyunlu Köyler:

Karakoyunlu Taşburun Kasabası Karakoyunlu Aktaş Köyü Karakoyunlu Aşağıalican Köyü Karakoyunlu Bayatdoğanşalı Köyü Karakoyunlu Bulakbaşı Köyü
Karakoyunlu Gökçeli Köyü Karakoyunlu Kacardoğanşalı Köyü Karakoyunlu Koçkıran Köyü Karakoyunlu Mürşitali Köyü Karakoyunlu Şıracı Köyü
Karakoyunlu Yazlık Köyü Karakoyunlu Yukarıalican Köyü Karakoyunlu Zülfikarköy Köyü Karakoyunlu Kerimbeyli Köyü Karakoyunlu Bekirhanlı Köyü

Aralık Köyleri:

Aralık Adetli Köyü Aralık Aşağıaratan Köyü Aralık Aşağıçamurlu Köyü Aralık Aşağıçiftlik Köyü Aralık Aşağıtopraklı Köyü
Aralık Babacan Köyü Aralık Emince Köyü Aralık Gödekli Köyü Aralık Hacıağa Köyü Aralık Hasanhan Köyü Aralık Karahacılı Köyü
Aralık Kırçiçeği Köyü Aralık Ramazankent Köyü Aralık Saraçlı Köyü Aralık Tazeköy Köyü Aralık Yenidoğan Köyü Aralık Yukarıaratan Köyü
Aralık Yukarıçamurlu Köyü Aralık Yukarıçiftlik Köyü Aralık Yukarıtopraklı Köyü Aralık Kolikent Köyü

TuzlucaKöyleri:

Tuzluca Aşağısutaşı Köyü Tuzluca Abbasgöl Köyü,
Tuzluca Akdiz Köyü, Tuzluca Akoluk Köyü, Tuzluca Alhanlı Köyü, Tuzluca Aliköse Köyü, Tuzluca Arslanlı Köyü,
Tuzluca Aşağıkatırlı Köyü, Tuzluca Bağlan Köyü, Tuzluca Buruksu Köyü, Tuzluca Çiçekli Köyü, Tuzluca Doğanyurt Köyü, Tuzluca Eğrekdere Köyü,
Tuzluca Elmalık Köyü, Tuzluca Gedikli Köyü, Tuzluca Göktaş Köyü, Tuzluca Güllüce Köyü, Tuzluca Hadımlı Köyü, Tuzluca Hamurkesen Köyü,
Tuzluca Hasankent Köyü, Tuzluca İnce Köyü, Tuzluca Kamışlı Köyü, Tuzluca Kandilli Köyü, Tuzluca Karabulak Köyü, Tuzluca Karacören Köyü,
Tuzluca Karakoyun Köyü, Tuzluca Kayakışlak Köyü, Tuzluca Kayaören Köyü, Tuzluca Kelekli Köyü, Tuzluca Köprübaşı Köyü,
Tuzluca Kumbulak Köyü, Tuzluca Kuruağaç Köyü, Tuzluca Küçükova Köyü, Tuzluca Mollakamer Köyü, Tuzluca Nahırkıran Köyü, Tuzluca Ortabucak Köyü,
Tuzluca Pirdemir Köyü, Tuzluca Sarıabdal Köyü, Tuzluca Soğukbulak Köyü, Tuzluca Söğütlü Köyü, Tuzluca Sürmeli Köyü, Tuzluca Taşuçan Köyü,
Tuzluca Turabi Köyü, Tuzluca Tutak Köyü, Tuzluca Ombulak Köyü, Tuzluca Üçkaya Köyü, Tuzluca Ünlendi Köyü, Tuzluca Yağlı Köyü,
Tuzluca Yassıbulak Köyü, Tuzluca Yüceotak Köyü, Tuzluca Aşağı Çıyrıklı Köyü, Tuzluca Ağabey Köyü, Tuzluca Akdeğirmen Köyü, Tuzluca Aşağıaktaş Köyü,
Tuzluca Aşağıcivanlı Köyü, Tuzluca Badilli Köyü, Tuzluca Bahçecik Köyü, Tuzluca Bahçelimeydan Köyü, Tuzluca Beyoğlu Köyü, Tuzluca Bostanlı Köyü,
Tuzluca Canderviş Köyü, Tuzluca Çıraklı Köyü, Tuzluca Güzeldere Köyü, Tuzluca İncesu Köyü, Tuzluca Kalaça Köyü, Tuzluca Karanlık Köyü,
Tuzluca Karataş Köyü, Tuzluca Kılıçlı Köyü, Tuzluca Kırkbulak Köyü, Tuzluca Kıznefer Köyü, Tuzluca Kazkoparan Köyü, Tuzluca Kula Köyü,
Tuzluca Laleli Köyü, Tuzluca Osmanköy Köyü, Tuzluca Sarıbulak Köyü, Tuzluca Özlü Köyü, Tuzluca Uğruca Köyü,
Tuzluca Yaylacık Köyü, Tuzluca Yukarıaktaş Köyü, Tuzluca Yukarıcivanlı Köyü, Tuzluca Gaziler Köyü


IĞDIR - Tarihi Bilgiler
Türkiye'nin doğusundaki sınır şehirlerinden biri olan Iğdır ve çevresinin insanlık tarihinin çok eski devirlerinden beri yerleşim yeri olarak kullanıldığı ve tarih boyunca birçok kavimin egemenliğine girerek, bu kavimlerin medeniyet ve kültürlerine ev sahipliği yaptığı bilinmektedir. "Iğdır" Adının Kaynağı : Iğdır'ın adı; 24 Oğuz boyundan 21.si sayılan İç-Oğuzlar Üç-Ok koluna mensup Oğuz Han'ın altı oğlundan biri olan Cengiz ALP'ın en büyük oğlu "Iğdır Beğ" den gelmektedir. Bu boyun ilk başbuğu Iğdır Beğ'dir. Iğdır, kelime olarak "iyi, büyük, ulu, ünlü, yiğit başkan ve bahadır" gibi manalara gelmektedir. Iğdır Beğ, dört kardeşin en büyüğüdür.

Kabilesi Aras havzası ve Azerbaycan bölgelerine yerleşmiştir. Bunun en büyük delili, Yıldırım Beyazıt'ın 1402 'de yapılan Ankara Savaşında Timur'a yenilmesine sevinen Hiristiyan aleminin, tebrik için Timur'a bir çok elçi göndermeleridir. Bu elçilerden biri olan İspanyol Klaviyo'nun anlattığı gibi Iğdır Korganı bugün Ağrı Dağı eteklerinde halen harabe halinde bulunmaktadır. Klaviyo, buraya "kayalık üzerinde duran bir kal'a" diyerek, adının da "Iğdır" olduğunu belirtir.

Bölgede ilk yerleşimin Paleolitik ve Mezolitik devirlerden günümüze sürdüğü, yapılan arkeolojik araştırmalarla tespit edilmiştir.
Yörenin ilk yerleşik kavminin Hurriler olduğu tahmin edilmektedir. Çevrede yapılan yüzey araştırmalarında Erken Hurri Kültürü'ne ait birçok ize rastlanılmıştır.
Ağrı Dağı eteklerinde Orta Tunç Çağından başlayarak Orta Demir Çağına kadar kullanılmış olan nekropoller oldukça yoğundur. Bu alanlarda sivil mimarî özellikleri gösteren ya da geniş yerleşimlere ait kalıntılara rastlanılmamasının nedeni, Iğdır Ovası dışında coğrafi özellikleri nedeniyle bölgede hâkim olan hayvancılık ve onun getirdiği pastoral yaşam olmalıdır. Tüm bölgede ilk Tunç Çağından sonra kesintiye uğrayan yerleşik yaşam Urartu Krallığı dönemine değin tekrar kurulamamış görünür.
Iğdır'da Urartulardan kalma çok sayıda kale ve eski yerleşim alanı bulunmaktadır. Bu yerleşimlerin başında tescilli olan Ağrı Dağı eteğindeki Korhan yaylası,
Merkez Asma Köyünde, Asma Köy Eski Yerleşim Alanı,
Melekli Beldesindeki Kültepe Höyüğü ve Yerleşim Alanı
ile Karakoyun İlçesindeki Karakoyun Kalesi ve Yerleşim Alanı
I.derecede arkeolojik sit alanı olarak koruma altındadır. Urartu Kralı Menua (M.Ö. 810-786) döneminde Karakoyunlu kalesi ve yerleşim alanı olan Luhiune şehrini alarak burada Menuahinili adında askeri ve ekonomik yönetim merkezi kurmuştur. Bu dönemde Aşağı ve Yukarı Karakoyun Kaleleri ile Kasımtığı Kalesi'nde sivil yerleşim oldukça geniş alanlara yayılmaktadır.
Iğdır'a 5 km uzaklıkta Melekli Beldesinde bulunan Kültepe Höyüğü ve yerleşim alanı ise bölgede kazısı yapılan en önemli Urartu merkezidir.
Bölgenin, eski çağlarda Urartular'dan sonra, Kimmerler, Persler, Helenler, Selevkoslar, İskitler, Arsaklılar ve Romalılar tarafından iskân edildiği bilinir.
VII-XIV. yüzyılları arsında bölge, İslam tarihçileri ve coğrafyacıları tarafında Ermeniye (İrminye) olarak adlandırılmaktadır. Müslümanların bölgeye akınları İkinci halife Ömer B. Hattab zamanında başlamıştır.
Bölge Abbasiler döneminde Erminiyye valileri tarafından yönetilmiştir. 862'de Ermeni Aşot b. Sinbad'ın bölgeye emir tayin edilmesiyle 1045'e kadar Ani merkezli Bagratuni Hanedanlığı kurulmuş oldu. Bizans İmparatoru Konstantin IX,1045'de Aniyi ele geçirerek Bagratuni Hanedanlığına son vermiştir. 1064'te Selçuklu hâkimiyetine giren bölgede Türk beylikleri kurulması, 1071'de Sultan Alparslan'ın Bizans zaferinden sonradır.
Erminiyye eyaletinde kurulan ilk Türk beyliği Sökmen el-Kutbi tarafından 1100 de kurulmuş olan Ahlatşahlar veya Ermenşahlar'dır. Sökmenliler de denilen bu hanedanın Bölgedeki hâkimiyeti 1185'te son buldu ve 1210'da bölgeye Eyyübiler hükmetmeye başladı.
XI. yüzyıldan itibaren bölge (Pasiniler aşağısındaki bütün Aras boyu ile Kağızman Deresi, Sürmeli Çukuru ve Aras solundaki Serdarabat Ovası'na kadar yayılan alan) yönetim merkezi Eyyübilere tabi Sürmeli Emiri Şerafeddin Ejder ile oğlu Hüsameddin Hızır idaresindeki Karakale idi.
Bu dönem ipek yolu güzergâhında yaptırıldığı bilinen Harmandöven Köyündeki Iğdır Kervansarayı, XIII. yüzyılın sonlarında Anadolu Selçuklu Devletinin yaptırmış olduğu son abidevi eserlerinden biridir. Iğdır Kervansarayı plan olarak aynı tarihlerde yapılan Elazığ Çemişgezek yakınlarındaki İbrahim Şah Hanı'na benzemektedir.
Iğdır Ovası'nın içinde bulunduğu Sa'd Çukur'u ve çevresi 1238-1256 yılları arasında Çingizliler'in, 1256-1355 yılları arasında İlhanlılar'ın elinde bulunmuş, 1357 yılında Celayirliler'in ve 1379'da Karakoyunlular'ın yönetimine geçmiştir.
Bu dönem yerleşimlerinden, Ağrı Dağı eteklerindeki Korhan'da bulunan Iğdır Kalesi önemli bir yerleşim merkezi olarak görülmektedir. 1394 yılında Timur, bu kaleyi alarak, kalenin bütün kapılarını yıktırmış ve bu kaleye bir daha kapı yapılmamasını emretmiştir.
Iğdır'ın ilk kasaba (şehir) olarak kuruluşu Karakoyunlular çağındadır. En parlak ve bol gelirli dönemi ise 1469'da Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan dönemidir. Bu dönemde büyük kanallar, bağ ve bahçeliklerle Iğdır mamur hale gelmiştir.
18 1501'de Safavi yönetimine geçen Iğdır'ın Osmanlı İmparatorluğu ile ilgisi 1514'te Yavuz Sultan Selim'in Çaldıran Savaşıyla başlar. 1534'te Kanuni Sultan Süleyman'ın İran seferiyle Osmanlı egemenliğine giren Iğdır, bu dönemden sonra İran ve Osmanlı arasında sık sık el değiştirmiştir. 1639'da Kasr-ı Şirin Antlaşması'yla Sahat Çukuru'nda bulunan Revan ve çevresi Safavi hâkimiyetine girdi. Osmanlı İmparatorluğu 1718-1730 yılları arasında Lale Devri'ni yaşarken İran'da mezhep çatışmaları yaşanıyordu. Bu kargaşadan faydalanıp Revan'ı ele geçirmek isteyen Osmanlılar, 1724'te Revan ve çevresini yeniden egemenliği altına aldı. Kendini toparlayan Safavi Devleti Osmanlı'ya savaş açarak 1746'da Iğdır ve çevresini İstanbul Antlaşması'yla topraklarına geri kattı. Bu barıştan 1 sene sonra Nadir Şah'ın öldürülmesiyle Aras boylarında bağımsız hanlıklar kuruldu.
Iğdır Erivan hanlığına bağlı olarak İran'ın elinde iken 1826-28 İran-Rus savaşı sonucunda imzalanan Türkmençay Antlaşmasıyla Rusya'ya verilmişti ve önce Ermeni Oblastı'na, 1849'dan beri de Erivan guberniyasına dahil idi.
Rus imparatorluğunda askeri valilerin yönettiği illere (vilayetlere) 'oblast', öteki normal vilayetler ise 'gubreniya' denirdi.
1919-20'de Ermenilerin eline geçen Iğdır ile Kulp'un (Tuzluca), Kars'ın iki ilçesi haline getirilmesi Ermenilerle yapılan 1920'deki Gümrü Antlaşmasından sonradır.
Ermeniler, bölgede bir Ermenistan Devleti kurmak için akla gelmedik işkence ve katliam yaparak bölgedeki Türk nüfusunu yok etmeye başlamışlardır. Bu katliamlardan günümüze birçok toplu mezar kalmıştır. 1986 yılında Prof.Dr. Enver KONUKÇU başkanlığındaki bir ekip merkez ilçeye bağlı Oba Köyü'nde bulunan bir toplu mezarı açarak Türk ve Dünya kamuoyuna göstermiştir. Daha sonraları Hakmehmet Köyü ile Gedikli Köylerindeki toplu mezarlar da açılmış, yetkililer tarafından tescil edilerek kamuoyuna sunulmuştur. Oba köyü'nde olduğu gibi Küllük, Hakmehmet, Kadıkışlak gibi köylerde de toplu mezarların olduğu olayların canlı şahitleri tarafından yıllardan beridir anlatılmaktadır. Nihayet, 14 Kasım 1920 tarihinde 15. Kolordu Komutanı Kazım KARABEKİR komutasındaki kahraman Türk ordusunca, Ermenilerin Aras Nehrinin kuzeyine püskürtülmesiyle Iğdır ve çevresi kesin olarak Türkiye topraklarının ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. 1924 yılında ülke yönetimi yeniden yapılandırılırken, Beyazıt Vilayeti'ne bağlı bir nahiye, 1934 yılında Kars'a bağlı bir ilçe olan Iğdır, 1992 yılında Kars'tan ayrılarak İl olmuştur. Nitekim bölgede 14 Kasım tarihleri İlin düşman işgalinden kurtuluşunun yıl dönümü olarak her yıl törenlerle kutlanmaktadır.

 


İletişim
  • Adliye Binası:  (0476)227 69 39-42
  • Ek Bina:    (0476)2273107
  • Adliye Binası Fax:  (0476) 227 63 16
  • Ek Bina Fax:-------
  • Mail Göndermek İçin Tıklayın
Sitemizi
 
Bu Şablon T.C. Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Tarafından Hazırlanmıştır. Tüm Bilgi ve İçerikler Iğdır Adliyesine Aittir. © 2016 Tüm Hakları Saklıdır. →WebMaster E-mail←